Sevinç ve Neþe

Kalbin, aklýn pençesinden, onun yönetiminden, despotluðundan kurtulmasýnýn bir iþareti olan neþe ve sevinç, çevremizle uyum saðlayýcý ortak alanlarýn yaratýlmasý için bizde meydana gelen psikolojik bir haldir. Sevincin temelinde ise, vicdani bir özgürlük vardýr. Bu vicdani özgürlüðü hissettiðiniz zaman sevinç duyarsýnýz. Asýl sevinç, sizin özlemini duyduðunuz, ele geçirmek için çok mücadele ettiðiniz birtakým hedeflere ulaþtýðýnýz zaman hissettiðiniz o hal deðildir. Sevinç bir çeþit kavuþmadýr; gerçek vicdani özgürlüðe kavuþmanýn temelinde, sevinç dediðimiz o yüksek duygu yatar. Neþeli insan kendisini belirli duygulara ve fikirlere hapsetmez. Daima, o güzelim bitkilerin, o güzelim çiçeklerin birinden kalkýp diðerine konan kanatlarý pýrýl pýrýl renklerle süslü bir kelebek gibi hareket eder. Dikkat ederseniz orda bir konsantrasyon yoktur. Ama arý kuþunun faaliyetinde bir konsantrasyon vardýr. O illa gelir, balýný almak istediði yere gagasýný sokar ve onun üzerinde birtakým hareketlerde bulunur. Yani onun durumu neþeli bir durum deðildir. O, çalýþkanlýk durumudur; hedefine ulaþmaya çalýþan, menfaatiyle ilgili bazý konularý elde etmeye çalýþan bir insanýn haleti gibidir. Halbuki kelebeðin hali o arý kuþlarýndan çok daha farklý ve daha güzeldir. Oradaki neþe aslýnda kendi kanatlarýndaki renklere de uygun olarak, onun tabiata uyumudur. Açgözlülükle hiçbir þey istememektedir. Bir çiçeðe konmasýyla kalkmasý bir olur. Ayaðý polene deðer, polene bulaþýr veya bulaþmaz. O bile kelebeðe etki etmez. Sonra baþka bir çiçekte, daha sonra da baþka bir güzel bitki üzerinde dolaþýr durur. Biz bunu, þairane bir þey olsun diye anlatmadýk. Kelebeðin bu hareketi, onun gayet esnek ve uyumlu bir varlýk olduðunu göstermektedir. Her mekana uyum saðlayabilir. Neþenin temel kaynaðý budur. Uyumsuzluðun, çeliþkili iþlerin olmadýðý bir durum içerisinde bulunan bir varlýk, elbette ki bunu fizyolojik olarak da ortaya koyacaktýr. Gözlerinin içi güldüðü gibi, kahkaha da atacaktýr. Bu gayet doðal ve temel bir reaksiyondur, insani bir reaksiyondur. Neþe çok önemli bir þeydir. Biliyorsunuz, biz insanlar genellikle telkin altýnda kalmaya ve telkinle yaþatýlmaya alýþkýn varlýklarýz. Bilenler kendilerini korurlar, bilmeyenler koruyamazlar ama bu daima böyledir. Dolayýsýyla sizin neþeniz, baþkalarýnýn da neþelenmesine sebep olur. Neþe bulaþýcý bir þeydir. Bu yüzden de insanlarýmýzýn çoðu hoþsohbet insanlarý kendilerine arkadaþ edinmeye çalýþýrlar. Onlarla daha iyi vakit geçirirler. Neþeli insanlar, ayný kelebeðin yaptýðý gibi, o çiçekten o çiçeðe, o kokudan o kokuya dolaþýr dururlar. Bu bir avarelik deðil, uyum saðlama sürecidir. Bir gülümsemenin insanlar üzerinde çok büyük etkisi vardýr; güleryüzün birçok kapýlarý açtýðýný bilirsiniz. Çünkü gülümsemede insanlar kendi iç durumlarýný, samimiyetlerini veya samimi olmadýklarýný açýkca ifade ederler. Bunu kesinlikle gizleyemezler. Ýnsanýn gerçek haleti gülümsemesi sýrasýnda belli olur. Candan gülen bir insanla, gözlerinin içiyle, bütün yüz kaslarýyla, bütün vücuduyla gülen bir insanla, sadece iþ olsun diye diþlerini gösterip adeta týslayarak gülen bir insan arasýnda çok büyük bir fark vardýr. Elbette ki gülümsemek güzel bir þeydir, gülmek güzel bir þeydir. Bulabilirseniz, Bergson’un “Gülmek” adlý , çok güzel bir kitapçýðý vardýr. Orada gülmenin ne kadar deðerli bir þey olduðunu, onun psikolojisini, onun þuuraltý ile olan ilgisini gayet güzel anlatmýþtýr. Onu bulursanýz okuyun ve arkadaþlarýnýza da önerin. Gülümsemeyi lütfen ihmal etmeyin!...

Yazar Metin Albasan'a yazýsý için teþekkür ederiz.
Yazarýn kitaplarý Anadolu Gizemleri - Mehmet Albasan ile (Onbir Yayýnlarý) Yeni Çað'da Ýçsel Kýyamet ve Deðiþim Zamaný (New Age Yayýnlarý)